Ergotherapie en PDL

Mw. Annemiek de Maertelaere
Stichting Woonzorg West Zeeuws-Vlaanderen,
locatie Verpleeghuis De Stelle, afdeling ergotherapie

Sinds een aantal jaren heeft het PDL-gebeuren in verpleeghuis De Stelle in al zijn facetten aandacht gekregen. De zorg voor de passieve bewoner kreeg hierdoor een diepere dimensie.
Na deelname aan de PDLcursus in 1996 werden de verschillende PDL-factoren ( liggen, wassen, verschonen, kleden, transfers, zitten en voeden ) uitgewerkt door verschillende werkgroepen.
Zo werd aan de ergotherapie gevraagd met een werkgroep zich te buigen over de factoren zitten en kleden ( m.n. aangepaste kleding ) en deze te introduceren op de verschillende afdelingen in het verpleeghuis. Momenteel komt de werkgroep, bestaande uit twee ziekenverzorgenden van twee somatische afdelingen , twee ziekenverzorgenden van twee psychogeriatrische afdelingen en een ergotherapeute , die de werkgroep coördineert, tweemaandelijks samen. De werkgroep behartigt allerlei problemen m.b.t. de onderdelen zitten en kleden .Ook tracht de werkgroep op de hoogte te blijven van allerlei vernieuwingen op het gebied van zitten en kleden om deze vervolgens aan de verschillende afdelingen over te dragen.
In de workshop worden de aspecten "zitten" en " kleden " ( met aangepaste kleding) toegelicht aan de hand van tekst en dia's. Ondanks dat deze factoren afzonderlijk worden belicht, zal duidelijk worden, dat ze niet alleen onderling, maar ook  met de andere PDL factoren in relatie staan.

ZITTEN

Zitten is normaal gezien een actief gebeuren. Zolang je zelf in staat bent van houding te veranderen zijn, treden er meestaal geen of weinig problemen op. Als een bewoner hiertoe niet meer in staat is , kan men spreken van passief zitten. Volgende problemen kunnen optreden : onderuitglijden, scheefzakken, vooroverbuigen. Deze kunnen vervolgens weer leiden tot decubitus, ademhalingsproblemen, contracturen, etc.
Door het gebruik van dynamische zitvoorzieningen wordt getracht de hiervoor vermelde zitproblemen zoveel mogelijk te reduceren, resp. op te heffen en zo het zitten voor de passieve bewoner  zo comfortabel mogelijk te maken. Dynamische zitvoorzieningen zijn rolstoelen bestaande uit een dynamisch zitelement en een onderstel, dat rembaar en kantelbaar is.
We noemen het zitelement dynamisch, omdat het zich steeds aanpast aan de houding van de bewoner en op deze manier een volledige drukverdeling geeft over schouder, rug, bekken, stuit, achterzijde van de benen en opzij t.h.v. de romp, bekken en benen.
Volgende voorzieningen worden momenteel als dynamische zitvoorziening in het verpleeghuis ingezet : de DYNAFORM en de KELVIN . De beide voorzieningen zullen aan de hand van enkele dia's worden toegelicht .
Dergelijke voorzieningen worden door de ergotherapie via een specifiek computerprogramma aangevraagd . De ergotherapie staat in voor advies en instelling van de voorzieningen.
In het dossier van de bewoner wordt vermeld van welke zitvoorziening hij gebruik maakt. Ook wordt hier gemeld met welke aandachtspunten m.b.t. bijvoorbeeld houding de verzorging rekening dient te houden.

KLEDEN

Het aan- en uitkleden van een passieve bewoner verloopt meestal moeizaam. Dit kan veroorzaakt worden door allerlei bewegingsbeperkingen, psychische weerstand ( angst), pijn, maar ook door vaak minder makkelijke kleding ( te strak, niet rekbaar ). Niet alleen tijdens kleedhandelingen, maar ook tijdens het dragen van kleding treden vaak problemen op , zoals het omhoogschuiven van kleding, het uittrekken van kleding op ongepaste tijden, het plukken aan incontinentiemateriaal, etc.
Zowel de bewoner als de ziekenverzorgende worden met deze problemen geconfronteerd.
Verschillende maatregelen kunnen genomen worden, afhankelijk van het zich voordoende probleem. Een mogelijkheid is bestaande kleding aan te passen, bijv. door voering uit een japon te verwijderen, een extra rits aan te brengen. Ook kan andere makkelijkere kleding aangeschaft worden, nl. ruimere, meerekbare kleding. Bij problemen, zoals contracturen, bewegingsbeperkingen, kan specifieke PDL-kleding uitkomst bieden. Deze kleding ziet er in het eerste opzicht uit als gewone kleding, maar is zo samengesteld en voorzien van speciale sluitingen, dat kleedhandelingen vergemakkelijkt worden.
In de workshop zullen verschillende kledingstukken gedemonstreerd worden aan de hand van dia's.
Dergelijke kleding dient door de bewoner/ familie betaald te worden. Het is belangrijk de familie zo goed mogelijk te informeren. Om deze reden hebben wij voor hen in het verpleeghuis reeds enkele firma's een demonstratie van PDL-kleding laten verzorgen. Ook hebben we met de werkgroep een folder samengesteld met allerlei tips m.b.t. aanschaf van makkelijkere kleding.
Aanschaf van dergelijke kleding verloopt volgens een bepaald protocol. Aanschaf van aangepaste kleding en het doel ervan worden opgenomen in het dossier van de bewoner.

Literatuurlijst:

Cursus PDL, samengesteld in opdracht van de Stichting PDL te Rotterdam, Prinses Margriet School