PDL Nieuwsbrief - Nummer 6
Januari 2000
Geachte lezer,
Voor u ligt de eerste PDL-aktief van het nieuwe jaar en de nieuwe eeuw.
Dat er maar veel mogen volgen, dat wensen wij onszelf toe. Maar niet voordat wij u, PDL-er en belangstellende, eerst een Actief PDL-jaar in goede gezondheid en geluk hebben toegewenst.
Wie heeft niet gehoord van mogelijke millennium problemen? Heel de wereld hield zich er mee bezig. Miljarden zijn uitgegeven om de problematiek in de computertechnologie te voorkomen. De mens is er dus zeer afhankelijk van geworden.
Voor de stichting PDL ligt dat anders. Miljoenen zorgbehoeftigen zijn volledig afhankelijk van onze zorg. Zorg die gekenmerkt wordt door gezond verstand, meeleven, inleven en met behulp van voorzieningen en methoden.
Dat de PDL-methodiek: zorg met hoofd, hart en handen en met geavanceerde hulpmiddelen, ons kan helpen bij de zorgverlening aan passieve mensen. Dat is onze wens en blijft ons streven in 2000 en daarna.
Janneke van der Wees
Voorzitter
Alles over Interreg-project Grenzeloze Zorg
In de volgende drie artikelen maakt u kennis met het prachtige project Grenzeloze Zorg. Het is een project binnen Euregio in 3 provincies, Oost en West Vlaanderen en Zeeland, dat met financiële steun van Interreg (Europese Commissie) en 3 provinciale overheden streeft naar de oprichting van een interprovinciaal kennis- en vormingscentrum voor kwaliteit in de Ouderenzorg.
Projectomschrijving Grenzeloze Zorg
Doelstelling van het project:
klantgerichte zorg voor oudere burgers.
De probleemstelling
Op dit moment vinden diverse ontwikkelingen plaats in de zorg en op korte termijn zijn er meer te verwachten. We noemen in het bijzonder de toename van de complexiteit van zorgbehoeftige ouderen. De vergrijzing van de bevolking vraagt bijzondere aandacht en stelt ons voor nieuwe uitdagingen. Kwaliteit van zorg en dienstverlening en ontwikkeling en implementatie van goede methodieken is dringend gewenst.
Dit zijn redenen voor de Euregio Scheldemond om de handen ineen te slaan en gebruik te maken van elkaars expertise en creativiteit. De doelstellingen van twee afzonderlijke projecten werden gebundeld in één gezamenlijk project. Het doel wordt omschreven als: Het opzetten van een interprovinciaal centrum voor kwaliteit in de ouderenzorg voor de Euregio Scheldemond.
Dit centrum zal gebouwd worden op twee peilers, die de basis vormen voor een betere klantgerichte zorg, namelijk een kenniscentrum en een vormingsaanbod. De activiteiten zullen zich richten op het management van alle voorzieningen in de regio, op de medewerkers in de zorg en ook rechtstreeks op de ouderen en hun families.
Schematisch kunnen we het als volgt voorstellen:
Concretisering van de doelstellingen van Grenzeloze Zorg
Kenniscentrum
De doelstelling zal geconcretiseerd worden door oprichten van een grensoverschrijdend, interprovinciaal kenniscentrum voor vernieuwing en kwaliteit in de ouderenzorg in de betrokken regio's. De betrokken partners zullen een toegankelijk kenniscentrum opzetten waar alle geïnteresseerden permanent terechtkunnen voor informatie inzake vernieuwende projecten in de ouderenzorg.
Dit activiteitengebied wordt opgedeeld in drie deelaspecten:
1. Het uitbrengen van een kwaliteitshandboek over vernieuwing in de ouderenzorg.
2. Het uitwerken van creatieve en beheersbare modellen om de relatie tussen de organisatie en haar klanten of hun vertegenwoordigers te optimaliseren.
3. Het opzetten van een interprovinciale denkgroep inzake sociaal beleid.
Stage- en vormingstransferpunt
Er wordt een blijvend stage- en vormingstransferpunt geïnstalleerd, waardoor een efficiënt en kwaliteitsvol verkeer van lerende medewerkers mogelijk wordt. Dit activiteitengebied wordt opgedeeld in twee subdoelstellingen:
1. Het organiseren van gemeenschappelijke, grensoverschrijdende vormingsinitiatieven.
2. Het aanbieden van managementinformatie inzake personeelsbeleid in het sociale Europa van morgen.
Looptijd van het project:
startdatum: maart 1998
einddatum: juni 2000
Vormingspakket Grenzeloze Zorg van de thematische werkgroep Vorming en Stage
Met de start van het grensoverschrijdend Interreg-project Grenzeloze Zorg in 1998 stond het kwaliteitsdenken centraal. Het jaar 1999 werd meer praktisch ingevuld, er werd overgegaan tot kwaliteitsdóen.
Vanuit de thematische werkgroep scholing en vorming werd een vormingspakket aangeboden. Het aanbod was voor verschillende disciplines bestemd en was voornamelijk gericht op het optimaliseren van de zorg voor onze ouderen of senioren.
In 1999 werden 3 PDL-cursussen georganiseerd, een oriënterende studiedag en twee workshops of Krea-dagen rond diverse thema's. Gezien het grote succes wordt een vierde cursus PDL georganiseerd in 2000.
Op deze manier worden niet minder dan 60 hulpverleners gevormd in de PDL-methodiek.
PDL Videoproductie
Proces en inhoud
- Aanmaak van een reeks van 10 afzonderlijke kortfilms.
- inleiding - de filosofie· de zeven PDL-factoren
- twee casussen: één PG-bewoner + één somatische patiënt
Doelstelling:
De bedoeling van de reeks kortfilms is het informeren van de hulpverleners van ouderen in RVT's (Rust- en Verzorgingstehuizen), verpleeghuis- en verzorgingsinstellingen, over een aantal PDL-problematieken en instrueren over aanpak, handelingen, maatregelen en voorzieningen die hierbij kunnen worden gehanteerd.
Vormelijke aanpak
De 11 kortfilms worden opgevat als instructiemateriaal, en de reportages dienen een dynamisch karakter te hebben. De dynamiek moet naar voor komen in de gekozen invalshoeken, de montage en de benadering van de onderwerpen. Het is belangrijk dat deze kortfilms als informatieve/instructieve producten gezien worden en niet als een commercieel product worden geproduceerd.
Iedere kortfilm bevat één item dat in een instructieve stijl naar voren wordt gebracht. De informatie dient overgebracht te worden in een programma van maximaal tien minuten. De centrale boodschap wordt omringd door herkenbaarheid en gebracht als deel van een groter geheel. Daarbij wordt verwezen naar andere raakvlakken en/of PDL-factoren (m.a.w. naar een andere kortfilm).
Inhoudelijke aanpak
De 10 kortfilms worden geconcipieerd binnen een reeks die, afgezien van de verschillende onderwerpen in elke kortfilm, toch als één geheel overkomt.
De inhoud per kortfilm wordt bepaald en opgemaakt onder de verantwoordelijkheid van het project Grenzeloze Zorg, in samenwerking met, en met goedkeuring van, de Stichting PDL die gevestigd is in Nederland. De inhoud en de algemene vormgeving worden in onderling overleg vastgelegd met de producent.
Stand van zaken protocollenboek
In de vorige Nieuwsbrief is een oproepje gedaan voor protocollen. In verschillende instellingen zijn in de afgelopen tijd protocollen of afspraken op papier gemaakt waar andere huizen mogelijk belangstelling voor hebben. De oproep heeft al geleid tot drie verschillende reacties.
De volgende stap is dat we de gegevens gaan toetsen. Na toetsing zullen de protocollen gepubliceerd worden. Personen en instellingen die protocollen aanbieden geven hiermee dus tegelijkertijd toestemming voor publicatie. In de volgende Nieuwsbrief hoop ik u een overzichtje te geven van de eerste protocollen.
Henk Nijkamp.
Implementatie van PDL: Interview met Lex Jansse.
"PDL dient ingebed te zijn in het totaal van de zorgverlening" zegt Lex Jansse. Lex is directeur van Verpleeghuis De Blaauwe Hoeve in Hulst. Een overbekende naam voor PDL-ers, immers, de Stichting PDL heeft de Blaauwe Hoeve, na grondige visitatie, PDL-gecertificeerd en reeds enkele jaren kunnen belangstellenden een snuffelstage volgen in Hulst.
Hoe ging dat voorheen en hoe gaat het nu?
We gaan daarover een gesprek aan met Lex.
"In 1993 heeft een aantal medewerkers van de Blaauwe Hoeve het initiatief genomen tot het schrijven van een introductienota. Ze hadden een studiedag gevolgd over PDL en waren enthousiast. Met die nota wilden zij de interesse wekken binnen de organisatie voor deze zorgmethodiek. Ik vind dat zij dat destijds slim aangepakt hebben. Zij hebben zich vooral ook rekenschap gegeven van die zaken waar een manager gevoelig voor is, namelijk: wat levert het op voor de bewoners, welke bijdrage levert het aan het imago van de instelling en ... wat kost het?"
"De Nota kwam bij mij goed over. Ze beschreven PDL en, heel strategisch, ze vertokken vanuit de in het beleidsplan vastgelegde zorgvisie en droegen op basis hiervan argumenten aan. Er lag een voorstel om een werkgroep te formeren met een duidelijke taakopdracht."
Wat hield die taakopdracht in 1993?
Lex: "Die was heel concreet. Eerst wilde men inventariseren wat er in ons huis reeds aan PDL-verwante handelingen werd toegepast en welke voorzieningen er al waren. Ook was er een duidelijk actieplan opgesteld: zorgdragen voor voldoende draagvlak in de organisatie en het doen van concrete scholingsvoorstellen. Ook wilde men zelf intern een aantal ‘voortrekkers' werven. Dat was een strategische zet, want hoe moeilijk is het niet om iets op te zetten wanneer je de handen er niet voor op elkaar krijgt."
Wat was de belangrijkste reden voor jouw fiat?
"Doorslaggevend was voor mij de wijze waarop PDL inspeelt op de basale behoefte van bewoners en de zeer bewonersgerichte benaderingswijze, die sprak mij zeer aan. Die past in ons huis en in onze visie. Verder vind ik een sterk punt van PDL het verwezenlijken van een zorgrelatie met één hulpverlener en uiteraard de verdere professionalisering van eenvoudig maar o zo wezenlijk zorgend/verplegend handelen. Welke manager valt daar niet voor? Daar heb ik mijn jawoord op gegeven." "Het kost wel tijd, inspanning en geld, maar ik was er van overtuigd dat het iets zou opleveren voor onze passieve bewoners in de zin van kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven."
Zijn er tijdens en achteraf in het hele integratieproces zaken naar voren gekomen die je PDL-belangstellenden zou willen meegeven?
"Ja zeker, wat wij absoluut geleerd hebben is dat PDL bij uitstek zorg op maat is, dat het een veranderingsproces inhoudt waardoor je opnieuw en anders gaat kijken. PDL dient ingebed te zijn in de zorgverlening en moet iets zijn van de hele organisatie. Die multidisciplinaire aanpak is belangrijk. En een systeem van voortdurende bijscholing is noodzakelijk. Het actieplan van de werkgroep wordt ieder jaar bijgesteld en geprioriteerd."
"Het management dient de introductie en implementatie loyaal te ondersteunen en te faciliteren. Dat doe ik graag want ik heb gemerkt dat het voor de zorgverleners en behandelaars stimulerend heeft gewerkt. Er is echt sprake van tijdsbesparing. In feite kost PDL niet meer. Het leidt namelijk tot doelmatiger inzet van personeel en middelen. En, heel belangrijk en inspirerend: het stimuleert medewerkers en verhoogt de arbeidssatisfactie. De werkdruk wordt in positieve zin beïnvloedt."
Janneke van der Wees
Ervaringen van een PDL-cursist
Tijdens de PDL-cursus komen cursisten vaak voor het eerst in aanraking met PDL. Na de cursus in verpleeghuis Het Gasthuis te Middelburg heeft een van de cursisten een uitgebreid verslag gemaakt. Hieronder een korte samenvatting van haar ervaringen.
Tijdens het eerste dagdeel stelden we ons allemaal aan elkaar voor en vertelden we onze verwachtingen wat betreft de cursus. De doelstelling van PDL is om een bewoner zelfstandig te verzorgen. Direct werd een praktijkvoorbeeld naar voren gebracht van een zwaarlijvige vrouw. Ook bekeken we de videoband van De Blaauwe Hoeve. Er werd gediscussieerd over wat gezegd werd in de band. Ook deden we oefeningen met elkaar om samen te bewegen.
We waren erg benieuwd naar de demonstratie van de handzettingen. We oefenden de handzettingen op elkaar. De docent toonde ook een koffer met kleding, speciaal ontworpen voor bewoners die rolstoelgebonden zijn en bewegingsbeperkingen hebben. We kleedden elkaar aan en uit en bekeken een video. Ook bekeken we een video over het wassen en kleden op bed. We ontdekten al gauw problemen op de afdeling die de PDL-manier in de weg staan.
Verder vulden we een lijst in van bewoners die stafunctie hebben en welke niet. Stelregel is: een onbetrouwbare stafunctie is geen stafunctie. We oefenden met verschillende tilliften en tilbanden. De komende vier weken gaan we de stafunctie observeren van bewoners die in de stalift geholpen worden.
Tijdens het dagdeel gevoed worden is de logopediste aanwezig. Ze komt op verzoek naar de afdeling voor adviezen en ideeën. Tijdens de cursus demonstreert ze een handzetting om het slikken te bevorderen. We zien nieuwe bekers en een slokdoseerder. We kunnen voor de toekomst afspraken maken over de sfeer tijdens de maaltijd, wel of geen gesprekken met collega's en / of bewoners.
Hans Leijdekker, onze manager zorg, kwam afsluiten. Hij vertelde dat de vraag naar de PDL‑cursus vanuit het personeel gekomen is. De organisatie is bereid geweest om hierin te investeren. Het is zaak onze kennis en vaardigheden door te geven aan de andere afdelingen.
Aan het eind gaven we om de beurt weer wat we van de cursus hebben opgestoken. Iedereen vond het een leerzame cursus. Sommigen misten discussiemomenten. De docent vond dat we tijdens de cursus als groep gegroeid zijn. Deze ervaring was wederzijds. Als laatste kregen we ons certificaat.
Aletta J.M. van Duijne
ziekenverzorgende
November 1999
Kreadagen
3 juni en 14 oktober: Met weinig moeite veel meerwaarde in de zorg.
'Kwaliteit' je hoort en leest het tegenwoordig overal. Maar wat is het? Moeilijke vraag, want wat voor de een kwaliteit is, is dat voor de ander niet! De kwaliteit van iets heeft steeds te maken met de doelstellingen en de verwachtingen die we hebben.
Binnen onze bejaardensector wordt soms zoveel energie in de zorg gestoken dat we de kleine waarden van het leven uit het oog verliezen. Benadering, verzorging en begeleiding vragen een nadrukkelijke inspanning van iedereen. Zorg mag niet een bekommernis zijn van de leidinggevenden alleen. Uitvoerende medewerkers zijn soms het beste geplaatst om de zorg te kunnen optimaliseren. Probéren de dingen goed te doen is niet voldoende. We moeten meteen de goede dingen dóen. Iedereen moet creatief en kritisch zijn en zo initiatieven tot verandering aanbrengen.
Tijdens de Krea-dagen lag het in de bedoeling een aantal van deze initiatieven als handreiking bij het verlenen van de zorg aan te bieden. Een aantal mogelijkheden die toegepast kunnen worden zonder veel inspanningen of investeringen.
Vele kleine dingen kunnen grote meerwaarde geven aan onze zorg! Of: Met weinig moeite veel meerwaarde!
Verzorgende medewerkers kunnen veel bijdragen aan een prettig woon- en leef klimaat. Dat willen ze ook graag. Maar door tijdgebrek schiet het er nogal eens bij in. Hoe kunnen we hiermee omgaan?
Het is mogelijk om met weinig extra middelen een feest maken van wassen, verzorgen, aankleden, eten en drinken. In een kort tijdsbestek en een ander tempo is meer te doen aan die extra zorg die bewoners zo op prijs stellen. Daarbij zijn de houding en de uitstraling van de verzorgende heel belangrijk. Met innerlijke rust kun je de bewoner op een prettige belevingsgerichte wijze extra zorg en aandacht geven. Een aantal handreikingen op deze Krea-dagen waren van zeer praktisch nut.
Kwaliteitsstreven in dienstverlening, optimaliseren van kwalitatief goede zorg dienen onze aandacht te hebben. Zoek het eens in de kleine dingen!
Agenda PDL
Wat staat er op de PDL-agenda in 2000?
18 mei Jaarlijkse PDL-werkconferentie voor ervaren PDL-ers (deze worden op naam uitgenodigd).
10 of 12 oktober Nederlands-Vlaams PDL congres.
(Bij het verschijnen van deze PDL Nieuwsbrief is de exacte datum en plaats nog niet bekend. U wordt ruim van tevoren bericht over dit congres)
De les van... Jan van Eijle (beginner PDL)
Dat ik als fysiotherapeut (± 1988) weer les mocht gaan geven aan verzorgenden was niet helemaal nieuw voor me.
Dat ik les mocht gaan geven bij een erkend opleidingsinstituut (toen de Prinses Margriet School, die is opgegaan in het Albeda College) was wél nieuw voor me.
Dat ik als fysiotherapeut in een verpleeghuis (± 1985) aan het begin mocht staan van een verzorgingsmethode die later bleek PDL te gaan heten is nog steeds nieuw voor me! Dat ik als docent van het Albeda College nu al jaren Nederland en Belgisch Vlaanderen afreis om cursussen, inleidingen en workshops PDL te geven blijft nieuw voor me. Als u me vraagt hoe het komt dat dit nieuw voor me blijft, weet ik daarop maar één antwoord: "les geven = les krijgen".
De wisselwerking tussen verzorgenden op de werkvloer en hun collega's uit andere disciplines is bij PDL wezenlijk. Automatisch tank je kennis en ervaringen naar elkaar over: groei in problemen en oplossingen is daarvan het onvermijdelijke resultaat. Deze uitspraken gelden voor het werken met PDL binnen een instelling maar evenzeer voor een docent van buiten de instelling. Ik heb in de zeven jaar dat ik PDL-docent ben enorm veel geleerd van al mijn collega's uit alle disciplines uit de tientallen instellingen waar ik te gast mocht zijn. In iedere training doe je nieuwe ervaring op; ben je dus in zekere zin beginner (met enige ervaring).
Waar beginnen niet ophoudt kun je het niet over einde hebben. Ook als in 2002 mijn werk er opzit zal ik niet kunnen zeggen: "Ziezo, dat heb ik dan gehad".
Nee, ik ben en blijf de beginner en hoop nog lang contact met de gevorderden te mogen onderhouden.
Belangrijke adressen en informatie
Stichting PDL
p/a Albeda College
unit Gezondheidszorg
Rosestraat 1103
3071 AL ROTTERDAM
tel. +31 (0) 10 290 14 03
fax. +31 (0) 10 290 14 10
Bestuur Stichting PDL
Mevrouw J.A. van der Wees, voorzitter
De heer H. Nijkamp, secretaris/penningmeester
Mevrouw M. Dijkshoorn, lid
De heer F. Wydooghe, lid
PDL gecertificeerd verpleeghuis en stage adres:
Verpleeghuis De Blaauwe Hoeve
Truffinoweg 2
4561 NT HULST
( +31 (0) 114 38 13 81
R.V.T. St.-Bernardus
Egenhovenstraat 22
3060 BERTEM
België
+32 16 49 08 11
Scholing:
De PDL-trainingen en workshops worden uitgevoerd door:
Het Albeda College
unit Gezondheidszorg
Rosestraat 1103
3071 AL ROTTERDAM
( +31 (0) 10 290 14 03
6 +31 (0) 10 290 14 10
Het Albeda College unit Gezondheidszorg heeft voor de uitvoering van de trainingen in het noorden van het land een samenwerkingsovereenkomst met:
Zorgcontract/edunoord b.v.
De heer J. Bek
Postbus 330
8901 BC LEEUWARDEN
( +31 (0) 58 2 86 25 00
Het Albeda College unit Gezondheidszorg heeft voor de organisatie van de trainingen in België een samenwerkingsovereenkomst met;
de N.V.K.V.V.
De heer M. Foulon
Vergote Square 43
1030 BRUSSEL, BELGIË
( + 32 2 7321050
PDL -uitgaven:
- Werkboek PDL met ISBN 90 5379 0012
- Wie, wat, waar in PDL met ISBN 90 238 3305 8
Deze uitgaven zijn verkrijgbaar bij:
SMD educatieve uitgevers
Spruyt, Van Mantgem & De Does BV
Postbus 63
2300 AB LEIDEN
( +31 (0) 71 5 79 75 70
-Video PDL ISBN 90-76179-01-8 , 24 minuten
-Video Wassen en Kleden op Bed volgens de PDL-methode ISBN 90-5379-012-8, 22 minuten
Deze zijn verkrijgbaar via
Mobicare
Mariniersweg 51
3255 VE OUDE TONGE
( +31 (0) 187 64 26 19
PDL -keurmerk is verstrekt aan:
Breva BV Barendrecht voor de Sambre-Kuip
PDL op Internet
De Home-Page is te vinden op:
HTTP://leden.tref.nl/~pdl
Bovendien kunt u reageren via ons
E-mail adres: info@stichtingpdl.nl
Colofon
Deze nieuwsbrief is een uitgave van de Stichting PDL.
Medewerkers aan dit nummer:
Aletta van Duijne
Lex Jansse
Jan van Eijle
Henk Nijkamp
Fred Wydooghe
Janneke van der Wees
Redactie:
Jan van Eijle
Janneke van der Wees
Coördinatie:
Lucille Pleumeekers
PDL-actief wordt opgemaakt en verzorgd door Corporate Communicatie Albeda College i.s.m. Drukkerij Van Driel te Rotterdam.
Meer informatie
Met algemene vragen over de Stichting PDL of omtrent scholing kunt u terecht bij:
Albeda College
unit Gezondheidszorg
Rosestraat 1103, 3071 AL ROTTERDAM
Telefoon: 010 - 290 14 03 |
Stichting PDL
